W skrócie: EES (Entry/Exit System) to elektroniczny rejestr wjazdów i wyjazdów obywateli państw spoza UE, w tym Ukrainy i Mołdawii. System działa w pełni od 10 kwietnia 2026 r. na wszystkich granicach zewnętrznych 29 państw europejskich i zastąpił pieczątki w paszporcie. Niczego nie trzeba załatwiać ani opłacać wcześniej: rejestracja odbywa się na granicy i jest bezpłatna. Obywateli UE system nie dotyczy.
| Parametr | Co warto wiedzieć |
|---|---|
| Start | Stopniowo od 12 października 2025, w pełni od 10 kwietnia 2026 |
| Kogo dotyczy | Obywateli państw spoza UE na krótki pobyt (do 90 dni w ciągu 180) |
| Jakie dane | Dane paszportu, wizerunek twarzy, odciski palców, data i miejsce wjazdu i wyjazdu |
| Koszt | Bezpłatnie |
| Kogo nie dotyczy | Obywateli UE, posiadaczy karty pobytu i wizy krajowej państwa UE |
Czym jest EES i po co powstał
Wcześniej funkcjonariusz stawiał pieczątkę przy wjeździe i wyjeździe, a dni pobytu liczono ręcznie. Teraz każde przekroczenie granicy trafia do wspólnej bazy UE. System sam liczy, ile z dozwolonych 90 dni w dowolnym okresie 180 dni już wykorzystałeś, i automatycznie wykrywa przekroczenie pobytu.
Oprócz danych z paszportu EES przechowuje biometrię: zdjęcie twarzy i odciski czterech palców. Dzięki nim system rozpoznaje podróżnego przy kolejnych przejazdach i pomaga wykrywać fałszywe dokumenty.
Jak wygląda pierwsza rejestracja
Przy pierwszym przekroczeniu granicy po uruchomieniu EES funkcjonariusz Straży Granicznej lub automatyczny kiosk:
- skanuje paszport;
- robi zdjęcie twarzy;
- pobiera odciski czterech palców (od dzieci poniżej 12 lat odcisków się nie pobiera);
- może zapytać o cel podróży, zakwaterowanie i środki na pobyt.
Pierwsza rejestracja trwa dłużej niż zwykła kontrola. Przy kolejnych podróżach dane są już w systemie i kontrola idzie szybciej: zwykle wystarczy zdjęcie twarzy lub jeden odcisk palca.
Co zmieniło się w podróżach autobusem
Na granicy lądowej autobus zatrzymuje się na przejściu, a pasażerowie przechodzą kontrolę po kolei. W pierwszych miesiącach działania EES kolejki na niektórych przejściach się wydłużyły, zwłaszcza latem i przed świętami. Zaplanuj zapas czasu, jeśli masz przesiadkę na samolot lub pociąg.
Jak się przygotować
- Sprawdź ważność paszportu biometrycznego.
- Miej pod ręką rezerwację noclegu, bilet powrotny lub inne potwierdzenie celu podróży.
- Jeśli lecisz po podróży autobusem, wybierz lot co najmniej 4–6 godzin po planowanym przyjeździe.
- Pilnuj terminów: system automatycznie liczy 90 dni w ciągu 180, a przekroczenie utrudni kolejne podróże.
- Posiadacze karty pobytu lub wizy krajowej powinni okazać ten dokument razem z paszportem: EES ich nie dotyczy.
EES i ETIAS to nie to samo
EES działa na samej granicy i jest bezpłatny. ETIAS to przyszłe zezwolenie online za 20 €, które trzeba będzie uzyskać przed podróżą; ten system jeszcze nie działa. Szczegóły w artykule ETIAS dla Ukraińców: kiedy zacznie działać.
Kontrolę EES najczęściej przechodzą pasażerowie tras Lwów — Warszawa, Kijów — Warszawa i Lwów — Kraków. Bilety przewoźników FlixBus, Sem Bus i innych kupisz online.
Najczęstsze pytania o EES
Nie. Rejestracja w EES jest bezpłatna i odbywa się na granicy.
Nie. Dane zbierają funkcjonariusze lub automatyczne kioski przy przekraczaniu granicy zewnętrznej UE.
Od dzieci poniżej 12 lat odcisków się nie pobiera, robi się tylko zdjęcie twarzy.
Nie. Posiadacze karty pobytu i wizy krajowej państwa UE nie są rejestrowani w EES.
Pierwsza rejestracja trwa dłużej, zwłaszcza w szczytowe dni. Kolejne kontrole są szybsze.
Aktualizacja: 22 października 2026 r. Źródło: Komisja Europejska (home-affairs.ec.europa.eu). Zasady mogą się zmienić — przed podróżą sprawdź aktualne informacje.